Ù tai·Nghẹt tai·Thính lực
Khi bị ù tai, cảm giác tai bị nghẹt và suy giảm thính lực cùng lúc, nên kiểm tra điều gì trước?
Không nên cho rằng khi cảm giác nghẹt tai giảm bớt thì tình trạng ù tai và khó khăn về thăng bằng cũng hồi phục với tốc độ tương tự. Sau khi kiểm tra nguyên nhân gây ra vấn đề về thính lực, tai và dây thần kinh thính giác, phương pháp điều trị tiếp theo sẽ được quyết định dựa trên thời điểm các triệu chứng còn lại tăng lên và chúng gây cản trở điều gì trong cuộc sống hàng ngày.
ù taikhông chỉ đơn thuần là triệu chứng có tiếng kêu trong tai. Nếu đi kèm với tình trạng suy giảm thính lực đột ngột ở một bên tai, cần phải đánh giá thính lực ngay lập tức. Tùy thuộc vào việc đó là ù tai kiểu mạch đập, hay chóng mặt và nghẹt tai xuất hiện cùng nhau như một cơn phát tác, hoặc tình trạng ù tai kéo dài gây ảnh hưởng đến giấc ngủ và sự tập trung ra sao mà trình tự điều trị sẽ khác nhau. Ngay cả khi cảm giác nghẹt tai giảm bớt trước, tình trạng ù tai hoặc khó khăn về thăng bằng vẫn có thể tồn tại riêng biệt, vì vậy cần theo dõi sự thay đổi của từng triệu chứng theo trình tự thời gian.
| Biểu hiện | Vấn đề cần xem xét trước | Bước điều trị tiếp theo |
|---|---|---|
| Giảm thính lực đột ngột một bên | Điếc dây thần kinh cảm giác đột ngột | Đến khoa Tai Mũi Họng và kiểm tra thính lực ngay lập tức |
| Ù tai dạng mạch đập theo nhịp mạch | Nguyên nhân do mạch máu hoặc cấu trúc | Chụp chẩn đoán hình ảnh cần thiết sau khi thăm khám |
| Ù tai, cảm giác đầy tai, chóng mặt kiểu xoay | Các bệnh về tai trong như bệnh Ménière | Đánh giá đồng thời sự thay đổi thính lực và hình thái cơn phát tác |
| Ù tai không theo nhịp mạch kéo dài | Áp lực về thính lực, cổ, hàm, giấc ngủ và cảm xúc | Kết hợp song song việc quản lý thính giác và mục tiêu điều trị bằng y học Hàn Quốc một cách riêng biệt |
Nếu âm thanh một bên tai đột ngột nhỏ đi, cần kiểm tra thính lực trước khi xem xét chứng ù tai
Nếu khi thức dậy vào buổi sáng, bạn nghe tiếng điện thoại ở một bên tai nhỏ hơn, hoặc trong vài ngày qua tai có cảm giác bị nghẹt kèm theo ù tai và chóng mặt, hãy kiểm tra xem có phải là điếc đột ngột do thần kinh cảm giác hay không. Thay vì chờ đợi vì nghĩ là do ráy tai hay cảm lạnh, bạn cần đến ngay chuyên khoa Tai Mũi Họng để kiểm tra thính lực.
Điếc đột ngộtlà tình trạng nếu điều trị càng muộn thì càng mất đi cơ hội hồi phục. Trong giai đoạn này, không nên ưu tiên sắp xếp lịch điều trị bằng y học Hàn Quốc hay quản lý sinh hoạt để giảm ù tai, mà phải ưu tiên điều trị thính lực cấp tính, sau đó mới kết hợp điều trị các triệu chứng ù tai, cảm giác nghẹt tai còn sót lại và hồi phục toàn thân.
Tiếng ù theo nhịp mạch và ù tai một bên giúp thu hẹp nguyên nhân gây bệnh
Tiếng ù nghe như tiếng vù vù hoặc tiếng đập thình thịch theo nhịp tim ù tai dạng mạch đậpcó cách đánh giá khác với chứng ù tai cao tần thông thường. Sau khi thăm khám, có thể cần chụp chiếu hình ảnh để kiểm tra nguyên nhân do huyết áp, mạch máu hoặc cấu trúc xung quanh tai.
Chứng ù tai chỉ nghe thấy ở một bên kèm theo sự chênh lệch thính lực và mất thăng bằng cũng không được xem nhẹ như chứng ù tai hai bên kéo dài. Chỉ sau khi xác định được nguyên nhân từ tai và dây thần kinh thính giác, việc điều trị căng thẳng vùng cổ, hàm, giấc ngủ và các biểu hiện toàn thân theo y học Hàn Quốc mới có thể được kết nối một cách an toàn.
Khi âm thanh xung quanh giảm đi và sự lo lắng về giấc ngủ tăng lên, sự chú ý vào tiếng ù tai có thể trở nên tập trung hơn.
Khi cảm giác nghẹt tai và chóng mặt đi kèm như một cơn phát tác, cần xem xét hình thái bệnh Ménière
Nếu một bên tai có cảm giác bị lấp đầy, tiếng ù tai tăng lên, thính lực thay đổi thất thường và chóng mặt kiểu xoay lặp đi lặp lại kéo dài từ 20 phút đến vài giờ Bệnh Ménièrethì trùng khớp với hình thái của bệnh Ménière. Việc chẩn đoán sẽ phụ thuộc vào việc có xác nhận được sự thay đổi ở dải tần số thấp trong kiểm tra thính lực hay không và liệu có bệnh lý tiền đình nào khác giải thích rõ hơn tình trạng này hay không.
Ngược lại, chứng chóng mặt kịch phát lành tính (sỏi tai) chỉ xảy ra trong vài giây khi quay đầu, hoặc đau nửa đầu tiền đình lặp lại kèm theo nhạy cảm với ánh sáng và âm thanh dù không đau đầu, sẽ có phương pháp điều trị khác. Tai bị nghẹtThay vì chỉ dựa vào một cảm giác đơn thuần, sự kết hợp giữa thời gian xuất hiện tình trạng thính lực và chóng mặt sẽ quyết định hướng điều trị.
Ngay cả khi cảm giác nghẹt tai giảm bớt trước, tình trạng ù tai và khó khăn trong thăng bằng vẫn cần được ghi chép riêng biệt
Cảm giác áp lực ở tai có thể giảm đi nhưng tiếng ù tai vẫn còn, hoặc tiếng ù tai giảm dần nhưng vẫn còn cảm giác loạng choạng khi đi bộ hoặc quay đầu. Đừng kết luận rằng các triệu chứng còn lại cũng đang trong quá trình hồi phục chỉ vì một triệu chứng đã cải thiện; hãy kiểm tra riêng biệt thính lực, tiếng ù tai, cảm giác ù đặc tai, cảm giác xoay tròn và loạng choạng.
Trong quá trình thăm khám, chúng tôi sẽ kiểm tra riêng biệt xem triệu chứng nào giảm trước và triệu chứng còn lại đang gây cản trở điều gì trong giấc ngủ, giao tiếp, đi lại hoặc khi nhìn màn hình. Thứ tự điều trị tiếp theo sẽ được quyết định dựa trên triệu chứng gây cản trở sinh hoạt hàng ngày nhiều nhất hiện tại, thay vì dựa trên triệu chứng đã hồi phục trước đó.
Cơ quan thính giác và cơ quan thăng bằng nằm gần nhau, nhưng đối với chứng ù tai, ù đặc tai và chóng mặt, cần phải kết hợp giữa khám tai và đánh giá thính lực cũng như khả năng thăng bằng.
Đối với chứng ù tai lâu năm, chúng tôi điều trị giấc ngủ và sự tập trung bị mất đi hơn là chỉ tập trung vào âm thanh
Với cùng một mức độ ù tai, có người có thể quên đi vào ban ngày, nhưng có người lại bị âm thanh đeo bám mỗi đêm gây mất ngủ, khó tập trung trong giao tiếp và công việc. Nếu có tình trạng suy giảm thính lực, máy trợ thính và liệu pháp âm thanh có thể giúp khôi phục âm thanh bên ngoài, từ đó làm giảm sự nổi bật của tiếng ù tai.
Nếu âm thanh thay đổi khi xoay cổ hoặc nghiến chặt hàm, chúng tôi sẽ xem xét khía cạnh cảm giác thân thể, nơi các cảm giác từ cổ và khớp hàm ảnh hưởng đến tiếng ù tai. Nếu tình trạng thiếu ngủ, lo âu và căng cứng cổ vai tiếp tục khiến bạn chú ý đến tiếng ù tai, thì phương pháp điều trị chỉ nhắm vào âm thanh sẽ không đủ để giảm bớt gánh nặng trong sinh hoạt hàng ngày.
Điều trị y học Hàn Quốc không chỉ nhìn vào tai mà còn phân loại các tổ hợp cơ thể gây ra tiếng ù tai
Với thể trạng tiếng ù tai tăng lên sau khi làm việc quá sức, lưng và đầu gối yếu, khí lực suy giảm, chúng tôi tập trung vào sự thiếu hụt của thận tinh và khí huyết. Với thể trạng kèm theo nóng mặt, đau đầu, khô miệng, mất ngủ, chúng tôi xem xét kỹ hơn về can hỏa và thượng nhiệt. Nếu kèm theo ù đặc tai, nặng đầu, buồn nôn và đầy hơi, chúng tôi sẽ tăng tỷ trọng đờm ẩm khi kê đơn thuốc thảo dược Hàn Quốc.
Thay vì chỉ kích thích lặp đi lặp lại vùng xung quanh tai, châm cứu sẽ xử lý đồng thời tình trạng căng thẳng ở hàm, cổ, vùng chẩm và trạng thái quá kích thích gây cản trở giấc ngủ. Chúng tôi không khẳng định rằng thuốc thảo dược Hàn Quốc có thể khôi phục hoàn toàn tình trạng suy giảm thính lực, mà hướng tới mục tiêu cải thiện đồng thời sự nổi bật của tiếng ù tai cùng với giấc ngủ, sự tập trung và mệt mỏi, trong khi vẫn tiếp tục các liệu pháp thính giác cần thiết.
Sự hồi phục được nhìn nhận qua những thay đổi như có thể ngủ được và duy trì sinh hoạt hàng ngày ngay cả trong phòng yên tĩnh
Ngay cả khi tiếng ù tai không biến mất hoàn toàn (về 0), nhưng nếu thời gian để đi vào giấc ngủ ngắn lại, giảm thức giấc lúc rạng sáng và có thể tập trung trở lại vào giao tiếp và công việc, thì gánh nặng xử lý âm thanh của não bộ đang thay đổi. Việc giải tỏa căng thẳng ở cổ và hàm, cũng như thời gian quay trở lại trạng thái ban đầu ngắn hơn sau khi tiếng ù tai tăng lên do làm việc quá sức, cũng là sự hồi phục.
Đối với suy giảm thính lực cấp tính và ù tai dạng mạch đập, trước hết cần xác định nguyên nhân; đối với ù tai mãn tính, sẽ kết hợp điều trị y học Hàn Quốc với hỗ trợ thính lực, liệu pháp âm thanh và tư vấn tùy theo nhu cầu. Baekrokdam không chỉ theo đuổi việc loại bỏ âm thanh ở tai mà còn điều chỉnh giấc ngủ, cổ hàm, tiêu hóa, nhiệt độ cơ thể và khí lực để giảm tỷ trọng mà tiếng ù tai chiếm trong cả ngày.
Khi bị suy giảm thính lực đột ngột một bên, cần đi đánh giá thính lực ngay lập tức và phân loại nguyên nhân tùy theo việc có kèm theo chóng mặt dạng mạch đập hoặc kịch phát hay không. Ngay cả khi cảm giác ù đặc tai giảm nhưng vẫn còn ù tai hoặc khó khăn về thăng bằng, hãy ghi chép riêng thời điểm bắt đầu và thời gian hồi phục của từng triệu chứng, đồng thời tiếp tục các điều trị thính giác và thăng bằng cần thiết để xác định phạm vi điều trị cho những bất tiện còn lại trong sinh hoạt.
Căn cứ và thông tin cập nhật
Bác sĩ y học Hàn Quốc Choi Yeon-seung đã biên soạn nội dung này dựa trên các tài liệu dưới đây và đã cập nhật nội dung vào ngày 03-09-2026.
- NIDCD: TinnitusNguyên nhân ù tai, đánh giá thính lực, liệu pháp âm thanh và gánh nặng sinh hoạt
- NIDCD: Sudden DeafnessĐánh giá khẩn cấp và thời điểm điều trị suy giảm thính lực cảm giác thần kinh đột ngột một bên
- NIDCD: Ménière’s DiseaseSự kết hợp kịch phát của chóng mặt, thính lực, ù tai, ù đặc tai và kiểm tra thính lực
- NICE NG155: TinnitusĐánh giá phân loại ù tai dạng mạch đập, ù tai một bên, thay đổi thính lực và ảnh hưởng đến sinh hoạt
- PubMed: Acupuncture for Tinnitus, scoping reviewPhạm vi nghiên cứu lâm sàng và sự khác biệt trong thiết kế nghiên cứu về châm cứu điều trị ù tai
- AAO-HNSF: Clinical Practice Guideline: TinnitusĐánh giá thính lực và khuyến nghị điều trị cho chứng ù tai kéo dài và gây khó chịu ở người trưởng thành